Jest 27 stycznia 2026. Odpalasz rano apkę brokera, patrzysz na portfel i serce podchodzi ci do gardła. Twoja spółka otworzyła się luką -20%. Panika? Palec świerzbi, żeby kliknąć "Sell Market" i uciekać?

Wyluzuj. Jeśli nie sprawdziłeś wcześniej komunikatów (ESPI/EBI), to właśnie rynek daje ci lekcję, za którą zapłacisz stresem. To prawdopodobnie tylko odcięcie prawa poboru. Czysta matematyka, żadna tragedia.

Na rynku jestem wystarczająco długo, by wiedzieć jedno: wykres to nie wszystko. Działania korporacyjne (corporate actions) potrafią przemielić twój kapitał szybciej niż tweety Elona Muska. Dziś bierzemy na warsztat „wielką trójkę”: emisje z prawem poboru, splity i te cholerne resplity. Pokażę ci, jak na tym nie stracić i gdzie czają się pułapki, o których nie mówią w reklamach domów maklerskich.

Prawa Poboru (PP): "Sprawdzam" dla twojego portfela

Nie czarujmy się. Emisja z prawem poboru to moment, w którym spółka mówi: "Potrzebujemy kasy. Dorzuć się, albo twój udział w torcie zmaleje". To klasyczny cash call.

Dla tradera to sytuacja zero-jedynkowa. Masz akcje na zamknięciu sesji przed dniem odcięcia (Ex-Date)? To wchodzisz do gry.

Mechanizm "Dźwigni Śmierci"

Dlaczego kurs spada w dniu odcięcia? Bo cena akcji jest korygowana o wartość prawa poboru (teoretyczną – TWPP). To czysta arytmetyka. Ale to, co dzieje się później z notowaniami samych Praw Poboru (PP), to już rzeźnia.

Prawa poboru działają jak opcje z potężną dźwignią.

  • Akcja bazowa rośnie o 2%? PP potrafią wystrzelić o 20%.
  • Akcja spada o 2%? PP mogą zanurkować o 30%.

⚡ Reality Check: Wielu "świeżaków" widzi PP notowane po groszach i myśli, że to tania okazja. Ładują się "pod korek". Potem mała korekta na akcji bazowej czyści im depozyt do zera. Pamiętaj: PP mają termin ważności. Jeśli ich nie sprzedasz albo nie zapiszesz się na akcje – wygasają. Wartość? Zero. Kapitał przepada.

Lekcja z przeszłości: Polenergia (2024)

Pamiętacie emisję Polenergii z '24? Klasyczny setup pod inwestycje w offshore. Kto rozumiał, o co chodzi, mógł zarobić na samej zmienności PP, albo tanio dokupić akcje. Kto przespał terminy zapisów, ten po prostu oddał pieniądze. Rynek nie wybacza gapiostwa.

Split: Krojenie pizzy i szukanie płynności

Split (podział) to zabieg kosmetyczny. Masz banknot 100 zł, rozmieniają ci go na dziesięć dyszek. Czy jesteś bogatszy? Nie. Ale na giełdzie psychologia tłumu robi swoje.

Case LPP – Jak "ubrać" ulicę? (w pozytywnym sensie)

Przypomnij sobie LPP przed splitem. Cena 18 000 PLN za sztukę. Spread (różnica między Bid a Ask) był taki, że można było w nim zaparkować ciężarówkę. Drobni inwestorzy omijali to szerokim łukiem. Zrobili split 1:100. Cena zjechała do 170-180 PLN.

Co się stało?

  1. Spread się zawęził. Koszt wejścia i wyjścia z pozycji drastycznie spadł.
  2. Płynność eksplodowała.
  3. Efekt taniości. Ulica rzuciła się do kupna, bo "170 to nie 18 000".

Dla spekulanta split to okazja do short-term tradingu na zwiększonym wolumenie. Ale nie łudź się, że spółka jest fundamentalnie więcej warta tylko dlatego, że ma więcej akcji.

Resplit: Ucieczka ze "Strefy Śmierci"

O ile split to zazwyczaj "bullish" sygnał, to resplit (scalenie) to prawie zawsze czerwona flaga. Spółki robią to, gdy szorują po dnie i GPW grozi im palcem (Lista Alertów).

Dlaczego resplit to okazja dla niedźwiedzi?

W 2025/2026 GPW dokręciła śrubę z wymogami co do groszówek (próg 10-50 gr). Spółki takie jak Cannabis Poland czy inne "penny stocks" muszą robić scalenia, żeby nie wylecieć z notowań ciągłych.

Scenariusz jest zazwyczaj ten sam:

  1. Akcja kosztuje 1 grosz. Nie może spaść niżej (tzw. podłoga ticku).
  2. Robią resplit 10:1. Cena wynosi 10 groszy.
  3. BUM! Otwiera się droga do spadków na 9, 8, 5 groszy. Podłoga znika.

Jeśli masz dostęp do krótkiej sprzedaży (short), resplit to często sygnał do ataku. Jeśli jesteś zapakowany w akcje ("bagholder"), to scalenie rzadko ratuje sytuację. To tylko pudrowanie trupa.

⚠ Pułapka "Odpadów" (Końcówek): Masz 95 akcji, scalenie 10:1. Dostajesz 9 nowych. Co z tymi 5 starymi? Broker je sprzeda (często po nędznym kursie) i wrzuci ci na konto gotówkę. I tu wchodzi fiskus cały na biało...

Strategie: Graj albo giń

Masz Prawa Poboru na rachunku. Co robisz? Masz 4 wyjścia. Wybierz mądrze, bo czas ucieka.

Strategia Język Tradera Opis Ryzyko
Full Load Dokładam do pieca Wchodzisz "all in". Wpłacasz kasę, obejmujesz nowe akcje. Ryzyko koncentracji. Zamrażasz kapitał.
Cash Out Zrzucam balast Sprzedajesz PP na rynku. Bierzesz gotówkę. Podatkowy strzał w kolano (czytaj niżej). Tracisz % w spółce.
Swallowing the Tail Połykanie ogona Sprzedajesz tyle PP, żeby opłacić zapis na resztę. Neutralne dla cash flow. Smart move.
Lapse Oddaję walkowerem Nic nie robisz. Prawa wygasają. Kasa przepada. Jesteś dawcą kapitału. Nie rób tego.

Podatki: Jak nie oddać zysku za darmo (Zmiany '24)

Podatki to koszt prowadzenia tego biznesu, tak jak prowizja maklerska. Jeśli ich nie optymalizujesz, to znaczy, że nie szanujesz swoich pieniędzy.

Od 2024 roku mamy game changer: Możesz kompensować zyski z akcji ze stratami na funduszach. Wtopiłeś na jakimś "stabilnym wzroście", który okazał się stabilnym spadkiem? Wykorzystaj tę stratę, żeby nie płacić Belki od zysków z praw poboru. Pamiętaj tylko, że musisz to sam wyliczyć w PIT-38. TFI za ciebie tego nie zrobi.

💰 Podatkowa Mina Przeciwpancerna

Uważaj przy strategii "Cash Out" (sprzedaż praw poboru). Fiskus traktuje to bezlitośnie: Koszt uzyskania przychodu = 0 zł. Sprzedajesz PP za 1000 zł? Płacisz podatek od 1000 zł. Nawet jeśli na głównych akcjach jesteś 50% pod kreską. To boli, zwłaszcza jak masz "czerwony" portfel, a musisz zapłacić podatek od sprzedaży praw. Planuj to z wyprzedzeniem.

Podsumowanie: Nie bądź "Leszczem"

Giełda to nie jest miejsce na sentymenty. Split LPP dał płynność, ale nie zmienił wyceny. Resplity groszówek to często ostatni dzwonek na ucieczkę. Emisje z PP to test twojej płynności finansowej i strategii.

Masz teraz tę wiedzę. Nie daj się zaskoczyć luką na otwarciu. Sprawdzaj komunikaty, licz TWPP i nie bój się realizować strat, jeśli teza inwestycyjna upadła.

A teraz zaloguj się na platformę i sprawdź, czy w zakładce "Operacje finansowe" nie wisi ci jakieś wezwanie do zapłaty za nową emisję. Powodzenia.