Skąd brać "mięso" o spółkach? ESPI, EBI i gra pod fundamenty

Bądźmy szczerzy – jeśli twoja strategia opiera się na czytaniu nagłówków na portalach finansowych, to jesteś darmową płynnością dla algorytmów i dużych graczy. Zanim news dotrze do ciebie, rynek już dawno "zjadł" premię. Chcesz zarabiać na GPW czy NewConnect? Musisz być u źródła, zanim ulica zacznie panikować albo ładować się w pociąg.

Polska giełda to specyficzny zwierzyniec. Mamy tu dualizm systemów raportowania: ESPI i EBI. Brzmi nudno? Może, ale to właśnie tam decyduje się, czy twoje portfolio spuchnie, czy obudzisz się z ręką w nocniku. Rozbierzmy to na części pierwsze, żebyś wiedział, gdzie szukać sygnałów, a gdzie szumu.

ESPI vs. EBI – Gdzie patrzą rekiny?

Na zachodzie masz jeden kanał. U nas jest podział, który musisz czuć, żeby nie dać się wyleszczyć.

1. ESPI – Waga ciężka (Hard Law)

System pod lunetą KNF. To tutaj ląduje "mięso". Informacje, które mogą wywalić kurs o 20% w górę albo posłać spółkę do piachu.

  • Co tu gra: Informacje poufne (strategiczne deale, awarie fabryk, wezwania), raporty okresowe WIG20/mWIG40, ruchy insiderów.
  • Perspektywa tradera: To jest oficjalny kanał. Za kłamstwo tutaj grozi prokurator i kary idące w miliony euro. Jeśli coś tu wpada, to jest to game changer.

2. EBI – Śmietnik czy złoto? (Soft Law)

Tu rządzi GPW. Dla blue chipów to kanał do wrzucania nudnych raportów o ładzie korporacyjnym, których nikt nie czyta. ALE... jeśli handlujesz na NewConnect, EBI to twoja biblia.

  • Co tu gra: Raporty kwartalne "maluchów" i raporty miesięczne.
  • Pułapka: Wielu traderów ignoruje EBI. Błąd. Na NewConnect to właśnie w EBI spółka przyznaje się, że traci płynność, podczas gdy na ESPI cisza jak makiem zasiał.

⚡ TRADER PRO TIP: Ustaw alerty na oba systemy. Często na EBI pojawia się info o braku publikacji raportu w terminie. To klasyczny sygnał ostrzegawczy. Jeśli spółka nie raportuje na czas, to zazwyczaj dlatego, że wyniki są tragiczne i boją się reakcji rynku.

MAR i polowanie na Insiderów

Odkąd wszedł MAR, rynek stał się trudniejszy, ale i ciekawszy. Klucz to Informacja Poufna. To nie plotka z forum. To konkret, który ruszy ceną.

Opóźnienie informacji – Legalny wałek?

Spółki mogą (zgodnie z art. 17 ust. 4 MAR) opóźnić publikację newsa, żeby "chronić interes firmy". Widzisz, że kurs rośnie o 10% na dużym wolumenie bez żadnego info? Nie łudź się, że to przypadek. Ktoś już wie. To klasyczny informed trading. Informacja jest "opóźniona", ale rynek już ją dyskontuje. Wchodzisz wtedy na własne ryzyko – możesz złapać momentum, albo zostać dawcą kapitału, gdy info okaże się fałszywką (tzw. "buy the rumor, sell the news").

Śledź ręce Prezesa (Insider Trading)

Zarząd musi spowiadać się z transakcji powyżej 5000 EUR.

  • BUY: Prezes ładuje akcje za własną kasę? Najsilniejszy sygnał byka. On wie lepiej niż jakikolwiek analityk, co jest w księgach.
  • SELL: Tu ostrożnie. Prezes też człowiek – może potrzebuje na jacht, rozwód albo podatki. Sprzedaż nie zawsze oznacza krach. Ale jak widzisz, że zarząd sypie akcjami gremialnie – uciekaj. Wiedzą, że statek tonie.

Kalendarz 2026: Timing to wszystko

Nie daj się zaskoczyć wynikom. Granie pod raporty (earnings play) wymaga precyzji. W sezonie 2026 widać trend: najlepsi chcą się pochwalić szybciej.

  • Mostostal Zabrze: Raport roczny już 12 marca 2026. Szybko = pewnie mają dobre cyfry.
  • GPW S.A.: 23 marca 2026.
  • PHN: 15 kwietnia 2026.

Okresy Zamknięte – Cisza radiowa

30 dni przed raportem zarząd ma zakaz handlu. Jeśli nie widzisz transakcji insiderów w tym oknie – to nie brak zainteresowania, to prawo. Prawdziwa akcja zaczyna się dzień po publikacji.

Derogacje – Nie bądź leszczem

Spółki tną koszty. Często nie publikują raportu za IV kwartał (Q4), jeśli szybko rzucą raportem rocznym. Scenariusz: Siedzisz na longu, czekasz na wyniki Q4, a tu cisza. Kurs spada, bo rynek nie lubi niepewności. A ty po prostu nie doczytałeś, że spółka skorzystała ze zwolnienia. Nie daj się tak ogrywać.

Analiza Fundamentalna: Jak nie kupić trupa?

Zysk netto (Net Income)? Zapomnij. To księgowa fikcja. Papier przyjmie wszystko. Chcesz wiedzieć, czy spółka przeżyje? Patrz na przepływy.

Triada Tradera:

  1. Cash Flow Operacyjny (CFO): To jest tlen. Jeśli spółka pokazuje zyski, ale CFO jest ujemne przez kilka kwartałów – to trup. Znaczy, że nie ściągają kasy z rynku. Cash is King.
  2. Bilans: Sprawdź Wartości niematerialne i prawne (Intangibles). Goodwill? Wycena marki? W razie bankructwa to jest warte okrągłe zero. Liczy się twardy majątek i gotówka.
  3. RZiS: Uważaj na One-offs. Sprzedali działkę i zysk wystrzelił? Fajnie, ale działkę sprzedaje się raz. Patrz na wynik z podstawowej działalności (Core Business).

🚩 Red Flags – Kiedy wciskać "Sell"?

Historia (Enron, Wirecard, GetBack) uczy jednego: sygnały zawsze są w raportach, tylko trzeba umieć czytać.

  • Zapasy > Sprzedaż: Magazyn puchnie szybciej niż przychody? Mają towar, którego nikt nie chce. Będą odpisy, będzie strata.
  • Channel Stuffing: Cud w grudniu? Nagły skok przychodów na koniec roku? Pewnie wepchnęli towar dystrybutorom "na siłę", żeby dowieźć premię roczną. W Q1 wrócą zwroty i kurs poleci na pysk.
  • Ewakuacja Audytora: Jeśli biegły rewident rezygnuje w trakcie badania – EJECT. Nie pytaj, nie analizuj, po prostu sprzedawaj. To tak, jakby pilot wyskoczył ze spadochronem.
  • Egzotyka: Spółki zależne na Cyprze czy Malcie? W polskich realiach MŚP to zazwyczaj wehikuły do wyprowadzania kasy, a nie optymalizacja podatkowa.

NewConnect – Dżungla dla odważnych

NC to dziki zachód. Zmienność ogromna, płynność zerowa. Ale masz tu asa w rękawie: Raporty Miesięczne. Duże spółki tego nie mają. Na NC co miesiąc (do 14-go) dostajesz update.

  • Burn Rate: Sprawdzaj sekcję "realizacja celów emisji". Jak szybko przepalają kasę od inwestorów? Jeśli kasa się kończy, a zysków nie ma – zaraz będzie nowa emisja akcji i rozwodnienie twojego udziału.
  • Tendencje: Czasami prezesi są zbyt szczerzy w opisach rynku. Można wyłapać problemy z łańcuchem dostaw miesiąc przed resztą rynku.

Weryfikacja – Nie ufaj nikomu

Relacje Inwestorskie (IR) są po to, żeby sprzedać ci akcje. Twoim zadaniem jest sprawdzenie, czy nie wciskają ci kitu.

  1. Lista Ostrzeżeń KNF: To jest absolutna podstawa. Wpisujesz nazwę w Google + "KNF". Są na liście? Nie dotykaj, nawet patykiem. Szkoda czasu i nerwów.
  2. Jakość IR: Spółka nie robi webinarów? Nie publikuje prezentacji po wynikach? Olewają inwestorów indywidualnych. Jak będzie dobrze – nie podzielą się zyskiem (brak dywidendy). Jak będzie źle – zostaniesz z workiem akcji (bagholder).

Podsumowanie: Przetrwają najlepsi

Giełda to nie jest miejsce na sentymenty. To transfer kapitału od niecierpliwych do zdyscyplinowanych. Masz ESPI i EBI – narzędzia, które dają ci przewagę, jeśli umiesz z nich korzystać. W 2026 roku nie patrz na zysk netto. Patrz na gotówkę. Śledź insiderów. I pamiętaj: lepiej stracić okazję, niż stracić kapitał.

A teraz odpal terminal i sprawdź, czy spółki w twoim portfelu mają dodatnie przepływy operacyjne. Jeśli nie – wiesz co robić.